सृजना ढकाल
चिबा,जापान।परदेशको व्यस्त जीवनशैली र फरक वातावरणबीच हुर्किरहेका नेपाली बालबालिकालाई आफ्नो भाषा, संस्कृति र मातृभूमिसँग भावनात्मक रूपमा जोडिराख्नु आजको आवश्यकता बनेको छ।
उनीहरूलाई तिहारको मखमली, दसैंको टीका, गाउँको माटो वा आफ्नै भाषाको मिठास कस्तो हुन्छ भन्ने अनुभूति गराउनु आजका अभिभावकका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ।
यही चुनौतीलाई अवसरमा बदल्ने प्रयास गरिरहेको छ जापानको चिबा प्रिफेक्चरको साकुरा सिटीस्थित गोर्खा पिक इन्टरनेशनल स्कुल (GPIS) ले।
विद्यालयले सञ्चालन गरिरहेको ‘GPIS Discovery Farm’ कार्यक्रमअन्तर्गत हालै सम्पन्न भएको एउटा सानो गतिविधिले धेरै ठूलो सन्देश दिएको छ। कक्षा १ देखि ५ सम्मका विद्यार्थीहरूले आफैंले हुर्काएका मखमली फूलका बेर्नाहरू आफ्नै हातले गमलामा सारे। उनीहरूले माटो छोए, बिरुवा रोपे, पानी हाले र तिनै फूलहरू तिहारसम्म फुलाउने जिम्मेवारी पनि आफ्नै काँधमा लिए।
यो केवल बोट सार्ने कार्यक्रम थिएन। यो त आफ्ना सन्तानलाई आफ्नै संस्कार, संस्कृति र पहिचानसँग जोड्ने एउटा जीवन्त पाठ थियो।
मखमली नेपाली समाजमा केवल एउटा फूल होइन। यो दाजुभाइ–दिदीबहिनीको माया, तिहारको उज्यालो र कहिल्यै नओइलाउने सम्बन्धको प्रतीक हो। यही अर्थलाई पुस्तान्तरण गर्न विद्यालयले बालबालिकालाई पाठ्यपुस्तकभन्दा बाहिरको अनुभव दिएको हो।
केइसेई–साकुरा स्टेशन नजिकै रहेको विद्यालयको आफ्नै फार्ममा पुगेका नानीबाबुहरू उत्साहका साथ माटोसँग खेलिरहेका, एकअर्कालाई सहयोग गरिरहेका र आफ्नै बिरुवाप्रति जिम्मेवार बनेका दृश्यले सबैको मन छोयो। अहिले ती गमलाहरू विद्यालय परिसरमा सजाइएका छन्, जहाँ विद्यार्थीहरूले दैनिक हेरचाह गर्दै तिहारसम्म आफ्नै मखमली फूल फुलाउनेछन्।
जापानमा सफल व्यवसायी तथा समाजसेवी डिलाराम खरेलको अध्यक्षतामा सञ्चालित यो विद्यालयले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको शिक्षासँगै नेपाली भाषा, संस्कृति र मूल्यलाई पनि समान प्राथमिकता दिँदै आएको छ।
विद्यालयका फ्याकल्टी डाइरेक्टर तथा उपाध्यक्ष पर्शुराम खरेलका अनुसार, “विदेशमा हुर्किरहेका बालबालिकालाई नेपालीपन केवल पढाएर सिकाउन सकिँदैन। उनीहरूले आफ्नै हातले अनुभव गर्नुपर्छ। माटोसँगको सम्बन्ध, संस्कृतिसँगको सम्बन्ध र आफ्नो पहिचानसँगको सम्बन्ध यस्ता गतिविधिबाट अझ गहिरो बन्छ।”
नर्सरीदेखि यूकेजीसम्म जापानी होइकेन शिक्षण प्रणाली र कक्षा १ देखि ५ सम्म नेपाली पाठ्यक्रमको समिश्रणमा अध्यापन गराइने यस विद्यालयले बालबालिकालाई आधुनिक शिक्षासँगै आफ्नै पहिचान जोगाउने संस्कार पनि सिकाइरहेको छ।
आजको विश्वमा विश्व नागरिक बन्नु आवश्यक छ। तर आफ्नो भाषा, संस्कृति र जरा बिर्सिएर होइन। यही सन्देशलाई व्यवहारमै उतार्दै गोर्खा पिक इन्टरनेशनल स्कुलले परदेशमा हुर्किने नेपाली पुस्ताका लागि एउटा अनुकरणीय उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।
सायद यही कारण हो, जापानको एउटा सानो फार्ममा रोपिएका मखमलीका ती बिरुवाहरू केवल फूल बन्ने छैनन्; तीसँगै फुल्नेछ नेपालीपन, संस्कार र मातृभूमिप्रतिको प्रेम पनि।