काठमाडौँ । अहिलेसम्म, एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा बिजुली पठाउन तार चाहिन्छ भन्ने विश्वास गरिन्थ्यो । तारहरूले बिजुली स्थानान्तरण गर्छन्, जसले बत्ती, पंखा र टेलिभिजनलाई शक्ति दिन्छ । हामीले यस युगमा वायरलेस मोबाइल चार्जरहरू पनि देखेका छौं । तर तार बिनाको बिजुली अकल्पनीय छ । तर के तपाईं तार बिना हावा मार्फत बिजुली प्रसारित हुने कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ ? यो प्रश्न अनौठो लाग्न सक्छ, तर वैज्ञानिकहरूले यो हासिल गरेका छन् ।
संसारको सबैभन्दा खुसी देशहरू मध्ये एक मानिने फिनल्याण्डले यो उपलब्धि हासिल गरेको छ । सायद भविष्यमा, हामीले घरमा बिजुली प्राप्त गर्न केबलहरू बिछ्याउनु पर्दैन । यदि यो भयो भने, तपाईं तार जडान बिना बल्ब, पंखा र एसी चलाउन सक्षम हुनुहुनेछ । हेलसिंकी विश्वविद्यालय र फिनल्याण्डको ओउलु विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले तारको प्रयोग बिना हावा मार्फत बिजुली प्रसारण प्रदर्शन गरेका छन् । यस प्रयोगको अद्वितीय विशेषता यसले केवल एउटा प्रविधि मात्र होइन, भौतिकशास्त्रका तीन फरक पक्षहरूलाई संयोजन गरेको बताइएको छ । वैज्ञानिकहरूले यस प्रयोगमा उच्च-तीव्रता ध्वनि तरंगहरू, लेजरहरू र रेडियो फ्रिक्वेन्सीहरू प्रयोग गरे । अल्ट्रासोनिक ध्वनि तरंगहरू र लेजरहरू संयोजन गरेर, तिनीहरूले हावामा बिजुलीको लागि बाटो सिर्जना गरे । यो प्रयोगले उपकरणहरू केबल र प्लग बिना चार्ज गर्न सकिन्छ ।
यस प्रविधिलाई बुझ्नको लागि, ‘ध्वनिक तार’ को अवधारणा बुझ्नु पर्छ । वैज्ञानिकहरूले जब उच्च-तीव्रता अल्ट्रासोनिक तरंगहरू उत्सर्जित हुन्छन्, तिनीहरूले हावाको घनत्व परिवर्तन गर्ने पत्ता लगाएका छन् । यसले हावामा ट्यूब जस्तो बाटो सिर्जना गर्दछ जसको माध्यमबाट विद्युतीय स्पार्कहरू सुरक्षित रूपमा यात्रा गर्न सक्छन् । लेजर प्रणालीले टाढाको रिसीभरमा ऊर्जा प्रसारण गर्दछ, जबकि रेडियो-फ्रिक्वेन्सी कटाईले वरपरका तरंगहरूलाई बिजुलीमा रूपान्तरण गर्दछ ।
वैज्ञानिकहरू भन्छन्, यो हामी पाइपहरू मार्फत पानी कसरी पठाउँछौं जस्तै हो, बाहेक पाइपहरू अदृश्य ध्वनि तरंगहरूबाट बनेका हुन्छन्, र पानीको सट्टा, तिनीहरूबाट बिजुली बगिरहेको हुन्छ ।
फिनल्याण्डमा भएको यो सफलताले भविष्यमा हाम्रा घरहरूको रूप पूर्ण रूपमा परिवर्तन हुन सक्छ भन्ने सुझाव दिन्छ । प्रत्येक उपकरणको लागि भित्ता सकेट खोज्नु पर्दैन । काटिएका तारहरू वा सर्ट सर्किटहरूको जोखिम कम गर्न सकिन्छ । तपाईंको फोन वा ल्यापटप कोठामा जहाँसुकै राखिए पनि हावाबाट स्वचालित रूपमा चार्ज हुनेछ ।
यद्यपि, यो प्रविधि हाल प्रयोगशालामा परीक्षण भइरहेको छ । वास्तविक संसारमा यसको प्रभावकारिताको मूल्याङ्कन अहिलेसम्म गरिएको छैन । यस प्रकारको बिजुलीबाट कुन उपकरणहरू चलाउन सकिन्छ, र यसले मानव शरीरलाई कुनै हानि पुर्याउँछ कि गर्दैन भन्ने कुराको पनि परीक्षण गरिएको छैन । ठूलो मात्रामा घरहरूमा पुग्न समय लाग्न सक्छ, तर यो खोजले भविष्यमा तार बिना घरहरूमा बिजुली पुर्याउन सम्भव हुन सक्छ भन्ने प्रमाणित गर्छ ।